Gastroskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego

Gastroskopia Bydgoszcz

Gastroskopia, znana również jako panendoskopia lub endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego, to procedura medyczna, podczas której do żołądka wprowadza się endoskop – cienkie, elastyczne narzędzie. Dzięki niemu lekarz może dokładnie obejrzeć wnętrze górnej części przewodu pokarmowego, pobrać próbki do badań oraz przeprowadzić niezbędne zabiegi, takie jak tamowanie krwawienia. Przygotowanie do tego badania jest proste – wystarczy, aby pacjent przez co najmniej przed zabiegiem nie jadł i nie pił.

Czym jest gastroskopia?

Gastroskopia to endoskopowe badanie przełyku, żołądka, opuszki i części zstępującej dwunastnicy. Jest również nazywana ezofagoduodenoskopią lub endoskopią górnego odcinka przewodu pokarmowego. To najskuteczniejsza metoda diagnostyczna dla tej części przewodu pokarmowego, pozwalająca na pobranie próbek błony śluzowej do oceny histopatologicznej oraz wykrycie bakterii Helicobacter pylori. W trakcie gastroskopii można także przeprowadzać różne zabiegi terapeutyczne, takie jak rozszerzanie zwężeń przewodu pokarmowego, usuwanie polipów czy zatamowanie krwawienia.

Gastroskopia Bydgoszcz
Gastroskopia i biopsja są badaniami bezpiecznymi, istnieje niewielkie ryzyko powikłań.

Wskazania do gastroskopii

Gastroskopia diagnostyczna jest zalecana w przypadku podejrzenia chorób górnego odcinka przewodu pokarmowego. Pozwala na ich rozpoznanie, ocenę stopnia zaawansowania, pobranie próbek do badania histopatologicznego lub mikrobiologicznego oraz ocenę skuteczności leczenia. Gastroskopia terapeutyczna jest natomiast przeprowadzana w celu leczenia niektórych schorzeń tego odcinka przewodu pokarmowego.

Objawy, które mogą wskazywać na potrzebę wykonania gastroskopii, to m.in.:

  • zgaga,
  • objawy refluksu żołądkowo-przełykowego (w szczególności problemy z przełykaniem),
  • bóle w nadbrzuszu i dolegliwości dyspeptyczne (nudności, wymioty, uczucie pełności po posiłkach, odbijanie).
  • objawy krwawienia z górnego odcinka przewodu pokarmowego (smoliste stolce, krwawe wymioty, niedokrwistość z niedoboru żelaza).

Gastroskopię zaleca się zwłaszcza osobom po 45. roku życia, u których te objawy występują wraz z alarmującymi symptomami, takimi jak niewyjaśnione zmniejszenie masy ciała, trudności lub ból przy przełykaniu, silne bóle w górnej części brzucha pojawiające się nocą lub niedokrwistość.

Gastroskopię wykonuje się również w diagnostyce celiakii, przed planowanymi zabiegami operacyjnymi, oraz u osób z dodatnim wywiadem rodzinnym w kierunku nowotworów górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Przebieg gastroskopii

Czy gastroskopia boli?

Gastroskopia jest badaniem, które może być nieprzyjemne, ale nie powinno powodować bólu. Pobieranie wycinków z błony śluzowej również jest bezbolesne.

Ile trwa gastroskopia?

Czas trwania badania wynosi od kilku do kilkunastu minut.

Przebieg badania

Gastroskopia zazwyczaj odbywa się w pozycji leżącej na lewym boku. Gardło jest znieczulane miejscowo przy użyciu lidokainy w aerozolu, po czym zakłada się plastikowy ustnik między zęby. Następnie lekarz wprowadza gastroskop do ust pacjenta, który wykonuje ruch połykowy. Przejście aparatu przez przełyk może być niekomfortowe, ale dobra współpraca pacjenta z lekarzem zmniejsza dyskomfort. Skupienie się na regularnym oddychaniu może pomóc zminimalizować odruch wymiotny, który często się pojawia.

Endoskop używany do badania jest każdorazowo starannie dezynfekowany, co minimalizuje ryzyko zakażenia. Wycinki błony śluzowej pobiera się sterylnymi szczypczykami, również zmniejszając ryzyko zakażenia. Materiał pobrany podczas gastroskopii jest wysyłany do laboratorium patologii i oceniany pod mikroskopem. Wyniki badania histopatologicznego są dostępne zazwyczaj po około 2 tygodniach, a wynik testu ureazowego na Helicobacter pylori jest znany w ciągu kilkunastu minut po badaniu.

Gastroskopia w znieczuleniu

W niektórych przypadkach gastroskopię wykonuje się z zastosowaniem sedacji lub znieczulenia ogólnego. Sedacja jest stosowana u pacjentów, którzy źle tolerowali wcześniejsze badania lub u osób, u których można spodziewać się trudności (np. u dzieci i osób z zaburzeniami psychicznymi). Sedację stosuje się również przy długotrwałych gastroskopiach (np. kontrola przełyku Barretta z pobraniem wielu wycinków) oraz przy większości gastroskopii terapeutycznych. Sedacja polega na podaniu leków uspokajających, które ułatwiają przeprowadzenie badania i zmniejszają dyskomfort pacjenta.

Gastroskopia Osielsko
Endoskopia górnego odcinka przewodu pokarmowego to badanie, które umożliwia lekarzowi ocenę przełyku, żołądka i dwunastnicy.

Jak przygotować się do gastroskopii?

Przed gastroskopią należy powstrzymać się od jedzenia przez co najmniej 6 godzin i od picia przez co najmniej 4 godziny. Czas ten może być dłuższy, jeśli zaleci to lekarz. Jeśli pacjent przyjmuje leki rano, może je połknąć z niewielką ilością wody. Kilka godzin przed badaniem nie należy palić papierosów ani żuć gumy. Przed badaniem należy również wyjąć protezy zębowe. Jeśli pacjent przyjmuje leki zmniejszające krzepliwość krwi, może być konieczne ich odstawienie lub zamiana na inne preparaty po konsultacji z lekarzem.

Przeciwskazania do gastroskopii

Gastroskopia jest przeciwwskazana u pacjentów z poważnymi chorobami, w których ryzyko badania przewyższa potencjalne korzyści. Należą do nich ciężka niewydolność serca lub oddechowa, ostry zespół wieńcowy, zawał serca oraz niewyrównane zaburzenia krzepnięcia krwi. Badanie wymaga pisemnej zgody pacjenta.

Możliwe powikłania po gastroskopii

Chociaż gastroskopia jest procedurą inwazyjną, ryzyko powikłań jest bardzo niskie. Mogą one wystąpić podczas badania lub po jego zakończeniu, nawet po kilkunastu dniach. W razie potrzeby mogą być konieczne dodatkowe badania diagnostyczne i leczenie. Częstość powikłań wynosi około 0,5%, przy czym powikłania po gastroskopii diagnostycznej występują rzadziej (np. krwawienie w około 0,15% przypadków, a perforacja przełyku w około 0,01%). Przy gastroskopii terapeutycznej powikłania, takie jak krwawienia, występują częściej, zwłaszcza u pacjentów z zaburzeniami krzepnięcia.

Postępowanie po zabiegu: co można jeść po gastroskopii?

Pierwszy posiłek można spożyć co najmniej 2 godziny po ustąpieniu efektu znieczulenia miejscowego gardła.

Czy po gastroskopii można prowadzić samochód?

Jeśli gastroskopia była wykonywana w znieczuleniu, po badaniu pacjent nie powinien prowadzić pojazdów mechanicznych i powinien mieć zapewnioną opiekę w drodze do domu.