Dziś rozmawiamy z doktor Anną Kaszewska, kardiologiem ze Szpitala Eskulap na temat prawidłowego ciśnienia krwi. Odpowiedź więc wcale nie jest taka prosta. Możemy rozróżnić ciśnienie optymalne, prawidłowe, prawidłowe wysokie. Najważniejsze to żeby ciśnienie nie przekraczało 140/90 mmHg.

Pani doktor, jakie jest prawidłowe ciśnienie krwi?

Normy, które są publikowane w naukowych czasopismach, ulegają zmianom. Czy to oznacza, że my, ludzie, się zmieniamy? Nie, to tylko skutek badań, które od wielu lat są prowadzone na całym świecie. Badania pozwalają lekarzom na skuteczniejsze leczenie nadciśnienia, a nam dają szansę na korzystanie z uroków życia.

Odpowiedź więc wcale nie jest taka prosta. Możemy rozróżnić ciśnienie optymalne, prawidłowe, prawidłowe wysokie. Najważniejsze to żeby ciśnienie nie przekraczało 140/90 mmHg. Wartości ciśnienia mierzone w danym momencie zależą od pory dnia, wykonywanych aktualnie czynności, a nawet reakcji pacjenta na widok lekarza czy pielęgniarki.

Mówimy o tzw. „nadciśnieniu białego fartucha”?

Tak. Wielu pacjentów ma prawidłowe ciśnienie krwi, gdy mierzą je w domu. Ale w czasie pomiarów w gabinecie, wynik jest wyższy- najczęściej podwyższony. To działanie stresu, który wpływa na obiektywność takiego pomiaru. Zaleca się wykonanie 2 pomiarów ciśnienia- na początku i na końcu wizyty, lub kolejnego pomiaru dopiero na następnej wizycie. Bywa i tak, że pacjent ma właśnie w gabinecie prawidłowy wynik pomiaru ciśnienia, ale w domowych warunkach ciśnienie jest podwyższone. Dlatego z ostrożnością podchodzę do wartości ciśnienia zmierzonych w gabinecie lekarskim,. Zalecam częste pomiary w domu. Jeśli mam wątpliwości zlecam dodatkowe badania i na tym opieram pierwszą diagnozę.

A jeśli się okaże, że jednak mamy np. podwyższone ciśnienie?

Zanim przepiszę leki, muszę wiedzieć więcej o pacjencie. Czy ma inne problemy zdrowotne, jaki prowadzi tryb życia, jak się odżywia, czy pali itp. Badanie EKG jest bardzo ważne. Pokazuje lekarzowi, czy serce nie jest już uszkodzone. Zlecam też często założenie tzw. Holtera ciśnieniowego. To urządzenie, które przez całą dobę mierzy ciśnienie krwi, co 30 minut w dzień i co 60 minut w nocy. Po analizie tych pomiarów wiemy, jakie są wyniki w przeciągu całej doby. Bo ciśnienie też nie jest stałe przez cały czas. Pewne jego wahania są normalne. Np. zdrowi ludzie mają zdecydowanie niższe wyniki nocą, a wyższe np. rano i po wysiłku fizycznym. Całodobowe pomiary ciśnienia pozwalają nie tylko dokładnie przyjrzeć się lekarzowi, jakie ciśnienie ma pacjent, ale też dobrać tak leki, aby obniżały ciśnienie w odpowiednim momencie.

Ciągle jednak nie wiem, jakie jest optymalne ciśnienie krwi….

Optymalne wartości to ciśnienie skurczowe poniżej 120 mmHg i rozkurczowe poniżej 80 mmHg. O nadciśnieniu mówimy już, gdy pomiary wykazują wartości 140/90 mmHg i powyżej. Im jesteśmy starsi, tym wartości ciśnienia mogą być nieco wyższe. To nadal oznacza, że nie są prawidłowe, ale dla osób w podeszłym wieku aktualne wytyczne zalecają włączenie leczenia farmakologicznego od wartości ciśnienia skurczowego >160 mmHg. Zawsze więc lekarz będzie się starał obniżyć ciśnienie do bezpiecznego poziomu, biorąc pod uwagę wiek pacjenta, jego stan zdrowia i aktywność fizyczną.

Docelowe wartości ciśnienia tętniczego

Ujednolicone docelowe wartości ciśnienia tętniczego <140/90 mm Hg.
Z następującymi wyjątkami:

Chorzy na cukrzycę

  • rozkurczowe ciśnienie tętnicze należy utrzymywać < 85 mmHg

Chorzy z przewlekłą chorobą nerek i jawnym białkomoczem

  • skurczowe ciśnienie tętnicze należy utrzymywać < 130 mmHg

Chorzy w wieku podeszłym (do 80. rż.)

  • ciśnienie skurczowe należy obniżać do wartości 140–150 mm Hg
  • u chorych będących w dobrym stanie ogólnym należy rozważyć, jako docelowe wartości <140 mm Hg

Chorzy w wieku bardzo podeszłym

  • skurczowe ciśnienie tętnicze u chorych w dobrym stanie ogólnym należy obniżać do wartości < 150 mmHg

Czy mając nadciśnienie muszę brać leki?

Nie zawsze. Należy od początku kwalifikować pacjentów do różnych grup ryzyka. Pacjenci z nadciśnieniem I stopnia, którzy nie są obciążeni innymi chorobami i nie mają istotnych czynników ryzyka sercowo-naczyniowego, mogą być początkowo leczeni niefarmakologicznie. Jeden z najprostszych sposobów to redukcja masy ciała, uprawianie sportu, zmiana diety. Nie zawsze jednak są skuteczne. Dlatego, jeśli mamy przez dłuższy czas nieprawidłowe pomiary, należy rozważyć włączenie leczenia farmakologicznego.

Słyszałam też o tym, że istnieje coś takiego, jak „nadciśnienie tętnicze ukryte”.

Tak. To są właśnie osoby, które w czasie pomiarów w gabinecie mają prawidłowe wyniki ciśnienia tętniczego krwi. Ale, gdy mierzą ciśnienie w domu, mają je podwyższone. To pacjenci, którzy powinni być traktowani, jak osoby z nadciśnieniem i leczone. A wyniki pomiarów w gabinecie nie powinny być brane przez lekarza pod uwagę.

Jak żyć z nadciśnieniem?

Normalnie. Dbać o siebie, uprawiać systematyczny wysiłek fizyczny, prawidłowo się odżywiać. Jeśli jesteśmy pod opieką kardiologa, a ciśnienie jest pod kontrolą, jest duża szansa, że skoki ciśnienia nie będą dla nas niebezpieczne.

Zalecenia odnośnie zmiany stylu życia

Ograniczenie spożycia soli kuchennej do 5–6 g dziennie.

Umiarkowanie w spożyciu alkoholu

  • mężczyźni nie więcej niż 20–30 g etanolu dziennie
  • kobiety nie więcej niż 10–20 g etanolu dziennie

Zwiększenie spożycia

  • warzyw
  •  owoców
  • ubogo tłuszczowych produktów nabiałowych.

Redukcję masy ciała do BMI 25 kg/m2 oraz obwodu talii

Regularne ćwiczenia fizyczne

  • co najmniej 30 minut dynamicznych ćwiczeń o umiarkowanym natężeniu
  • 5–7 dni w tygodniu.

Zaprzestanie palenia tytoniu przez osoby palące.

Przeczytaj poprzedni wpis:
bezpieczny-szpital-2013
Szpital Eskulap pnie się w górę!

W Rankingu Bezpieczny Szpital 2013 organizowanym przez Rzeczpospolitą i Centrum Monitorowania Jakości zdobyliśmy 10 miejsce spośród 66 publicznych i niepublicznych...

Zamknij